Tanrı ve Matematik 1 Milyon Doları Reddeden Matematikçi Kim

Matematikte yalan olmaz, yanlış olmaz. Doğruluk vardır. Ahlaklı denklem... Yahu çözmüşsün işte, 1 milyon doları alsana! Çünkü her şeyin oranı milimetrik; bir tık sola kaydır, bam! Yaşam yok. Ben Tanrı'yı laboratuvarda arayanlardanım. Varoluşa bakıyorsunuz, matematik bir ahlaktır. "Ben bu çözümü sana para için vermedim biliyor musun?" 2 kere 2 eder 4. "Abi 5 olmaz mı?" Olmaz canım, 4 sonuçta. Tanrı evreni bir denklemler bütünüyle yaratmış.

Selam millet, nasılsınız? Bugün size biraz Tanrı'dan bahsedeceğim ama korkmayın, vaaz değil bu. Ben Tanrı'yı laboratuvarda arayanlardanım; çünkü bence Tanrı varsa matematik diliyle konuşuyor. Evren diyor ki: "Benim bir yer çekimi sabitim var." Bilimde buna "ince ayar argümanı" (fine-tuning argument) deniyor. Böyle bir şey var bilimde, fizik yasası. Evrenin ayarları o kadar hassas ki; bir tık sola kaydır, bam, yaşam yok! Bir tık sağa kaydır, puf, evren buhar olur. Yani Tanrı evreni kurarken resmen ince ayarlarla donatmış. Çünkü her şeyin oranı milimetrik; biraz fazla hidrojen, büyük bir patlama; azıcık az oksijen, hepimiz astım krizi.

Şimdi ben matematiği çok severim ama çözmekte o kadar da iyi değilim. Bazı sorular var; hani çözemezsin ama defterin sayfasına uzun uzun bakarsın. Formüllere bakarsın ama çözemezsin; çünkü o anda sadece rakamlarla değil, varoluşa bakıyorsundur. Bir de şu meşhur 10 tane çözülmeyen matematik problemi var. Hani çözene 1 milyon dolar veriyorlar ya, duymayanınız varsa duysun, şaka değil ha, gerçek! Ve işin en efsane kısmı, bu problemlerden birini çözen bir Rus bilim adamı var: Grigori Perelman. Adam çözmüş ama ne parayı almış ne madalyayı. Yahu çözmüşsün işte, 1 milyon doları alsana! Ben olsam çözümü gönderdiğimde altına da IBAN numaramı yazardım. "Bakın, ben bu problemi çözdüm, IBAN numaram aşağıdadır." Ama adam diyor ki; "Matematik bir ahlaktır. Ahlaklı denklem." Yani yanlış yaparsan denklem sana kızıyor: "Hım, ahlaksızlık yapma! Ben bu çözümü sana para için vermedim."

Tanrı da böyle değilmiş zaten; günahı sevmez, doğruluğu sever. Matematik de yanılmaz. Matematikte yalan olmaz, yanlış olmaz, doğruluk vardır. E o zaman demek ki Tanrı'nın dili matematik. Çünkü matematikte hile yok, torpil yok. 2 kere 2 eder 4. "Abi 5 olmaz mı?" Olmaz canım, 4! "Benim oğlan matematikten çakmış, müdürü tanıyorsan söyleyelim de sınıfı geçirsin." Evet, matematikte torpil de yok.

Bir de şu var; bilim insanları diyor ki, "Evren rastgele oluştu." Yahu rastgele oluşan şeyde ama her şeyin oranı tutuyor? Ben tost yaparken bile kaşarı orantısız koyarsam tost makinesine kaşar yapışıyor. Hiç başınıza gelmedi mi? Tostu yaparken kaşarı orantılı koyacaksın. Evrende de öyle; her şey orantılı. Hidrojen biraz çok olursa patlarız hepimiz, oksijen az olursa ölürüz hepimiz. Sonuçta Tanrı evreni bir denklemler bütünüyle yaratmış. Biz bu tanrısal matematiği hala çözemiyoruz. Belki de Tanrı'yı görmek istiyorsak, kutsal kitapların yanı sıra denklemlere de bakmamız lazım. Denklemleri de okumamız, çözmemiz lazım.

Çünkü evrenin her yerinde "ince ayar" (fine-tuning argument) var. Mesela dünya güneşe bir tık daha yakın olsaydı hepimiz yanardık, bir tık uzak olsaydı donardık. Şimdi buna rastgelelik diye açıklamak biraz fazla iddialı. Yani evrenin kumandasındaki ayar düğmesini biri gerçekten ince ince ayarlamış. Tak tak basıyorsun, kumanda çalışıyor, bütün kanallar düzgün çalışıyor. Ve bu ayar sadece fizik yasalarında değil, bizde de var. Evet, bu ayar bizde de var; kalbimizin atışından tut sarmalına kadar her şey bir düzen içinde. Yani Tanrı sadece evreni değil, seni de ince ayarlı yaratmış. Yani fine-tuning argument yasasına göre, fizik yasasına göre yaratmış.